افزایش قدرت موتور همیشه یکی از مهم‌ترین اهداف تیونینگ و مهندسی پیشرانه بوده است. دو روش اصلی برای بالا بردن قدرت، استفاده از توربوشارژر (Turbocharger) و سوپرشارژر (Supercharger) است. هر دو سیستم وظیفه دارند با افزایش هوای ورودی، احتراق را قوی‌تر و در نتیجه قدرت موتور را بیشتر کنند؛ اما روش کار و رفتار آن‌ها کاملاً با یکدیگر متفاوت است.

توربوشارژر چیست؟

توربوشارژر یک سیستم تقویت‌کننده هواست که با استفاده از انرژی گازهای خروجی اگزوز، هوای بیشتری را وارد سیلندر می‌کند تا موتور احتراق قوی‌تری داشته باشد.

توربو از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

۱. توربین (Turbine)

• در مسیر خروجی اگزوز قرار دارد.

• گازهای داغ خروجی با سرعت بالا به پره‌های توربین برخورد کرده و باعث چرخش آن می‌شوند.

۲. کمپرسور (Compressor)

• در مسیر ورودی هوا قرار دارد.

• هم‌زمان با چرخش توربین، کمپرسور نیز می‌چرخد و هوای بیشتری را فشرده کرده و وارد موتور می‌کند.

نحوه کار توربو به صورت ساده

1. پیشرانه کار می‌کند → گازهای داغ وارد اگزوز می‌شوند.

2. گازهای خروجی توربین را می‌چرخانند.

3. توربین، کمپرسور را می‌چرخاند.

4. کمپرسور هوای بیشتری را فشرده و وارد موتور می‌کند.

5. هوای بیشتر = بنزین بیشتر = قدرت بیشتر.

مزایای توربوشارژر

• افزایش قابل‌توجه قدرت بدون افزایش حجم موتور

• مصرف سوخت کمتر نسبت به موتورهای حجیم تنفس طبیعی

• استفاده از انرژی اگزوز که به‌طور معمول هدر می‌رود

• قابلیت تقویت بیشتر با ریمپ، بوست کنترلر و اینترکولر مناسب

معایب توربوشارژر

• توربو لگ (Turbo Lag): تأخیر در ایجاد بوست، مخصوصاً در دورهای پایین

• نیاز به روغن‌کاری بسیار دقیق و حساس

• حرارت بالا و نیاز به اینترکولر

• هزینه نگهداری و تیونینگ بالاتر

سوپرشارژر چیست؟

سوپرشارژر نیز مانند توربو وظیفه دارد هوا را فشرده کند، اما منبع انرژی سوپرشارژر، خود موتور است نه اگزوز.

سوپرشارژر چگونه کار می‌کند؟

سوپرشارژر با استفاده از یک تسمه، چرخ‌دنده یا زنجیر مستقیماً به میل‌لنگ موتور متصل می‌شود.
با چرخش میل‌لنگ، سوپرشارژر نیز می‌چرخد و هوا را با فشار بیشتری وارد موتور می‌کند.

انواع سوپرشارژر

1. Roots (پرفشار، مناسب قدرت آنی)

2. Twin-screw (پرفشار و کارآمد)

3. Centrifugal (عملکرد شبیه توربو، بدون لگ ولی دور بالا قوی‌تر)

مزایای سوپرشارژر

• بدون تأخیر (No Lag)
  بوست از لحظه اولین گاز دادن تولید می‌شود.

• قدرت خطی و آنی در تمام دورهای موتور

• پایداری حرارتی بهتر نسبت به توربو در برخی مدل‌ها

• نصب آسان‌تر روی موتورهای قدیمی

معایب سوپرشارژر

• مصرف سوخت بالاتر
  چون انرژی خود را از موتور می‌گیرد.

• فشار اضافی روی میل‌لنگ و تسمه‌ها

• راندمان کمتر در دورهای خیلی بالا

• صدای بیشتر و استهلاک بالاتر نسبت به توربو (در برخی مدل‌ها)

تفاوت‌های اصلی توربوشارژ با سوپرشارژر

کدام بهتر است؟ توربو یا سوپرشارژ؟

توربو برای چه کسانی مناسب است؟

• کسانی که قدرت زیاد + مصرف سوخت پایین می‌خواهند

• خودروهای شهری مدرن و چینی/اروپایی

• علاقه‌مندان ریمپ و تیونینگ نرم‌افزاری

• خودروهایی که محدودیت فضا برای نصب سوپرشارژ دارند

سوپرشارژ برای چه کسانی مناسب است؟

• علاقه‌مندان قدرت آنی و بدون لگ

• مسابقات درگ و خودروهای عضلانی V8

• رانندگان جاده‌های کوهستانی و شیب‌دار

• خودروهای کلاسیک و انجین‌های قدیمی‌تر با ساختار ساده‌تر

نتیجه‌گیری

هر دو سیستم توربو و سوپرشارژر به‌منظور افزایش قدرت موتور طراحی شده‌اند، اما روش کار و حس رانندگی آن‌ها کاملاً متفاوت است.
توربوشارژر کارآمدتر، کم‌مصرف‌تر و مناسب خودروهای مدرن است، در حالی که سوپرشارژر قدرت آنی و بدون تأخیر ارائه می‌دهد و در خودروهای مسابقه و انجین‌های حجیم طرفداران زیادی دارد.

هر دو سیستم در صورت نصب و تنظیم صحیح، عملکرد فوق‌العاده‌ای ارائه می‌دهند؛ اما تیونینگ اصولی، ریمپ دقیق و خنک‌کاری مناسب شرط اصلی بازدهی و دوام آن‌هاست.